Wat zijn de regels eigenlijk? Iedereen heeft wel een glazen karaf ik de kast staan. Die staat vaak al jaren stof te vangen en is ooit gekocht om mooi te zijn. Pure esthetiek en beleving, niet meer en niet minder. De meeste mensen hebben eigenlijk geen idee wanneer je zo’n ding gebruikt maar hebben er wel een in de kast staan. De karaf wordt ook vaak cadeau gegeven aan mensen die alles al hebben en ook nog van wijn houden. En een karaf lijkt dan een mooi en origineel cadeau. Dus wordt deze naast al die andere hele mooie en esthetisch verantwoorde karaffen gezet.

 

Een karaf dient echter een doel! Naast het mooi zijn en dat het een makkelijke cadeauoplossing is, heeft een karaf een technisch doel. En het ene doel hoeft het andere niet uit te sluiten.

 

Wanneer gebruik je een karaf?

Om het simpel te houden, en afhankelijk hoe vaak je wijn drinkt, kan je een karaf elke dag gebruiken. Dat is dus goed nieuws voor iedereen die een dergelijke glazen stofvanger in de kast heeft staan. Een karaf gebruik je om de wijn in te schenken. Dat kan voor witte en rode wijnen, maar natuurlijk ook voor vintage port. Ik durf zelfs te zeggen dat je een grote serieuze rosé wijn kan karaferen of zelfs champagne. In tegenstelling tot wat veel mensen denken is het ook eigenlijk geen esthetisch kijkobject om de wijnbeleving te vergroten, of een hebbedingetje maar een gebruiksvoorwerp met een bepaalde functionaliteit.

 

Een eerste onderscheid maak je tussen het gebruik van de karaf. De functionaliteit van het ding. Je hebt beluchtingskaraffen en karaffen om de wijn te scheiden van het depot. Die laatste hebben de meeste wijndrinkers niet nodig. Aangezien de meeste wijnen niet meer echt oud worden en ook steeds beter gefilterd en geklaard op de markt komen.

 

Een beluchtingskaraf

Deze kan je eigenlijk bijna altijd gebruiken zo niet dagelijks. Hij heeft een brede bodem met een groot oppervlak zodat de wijn maximaal kan reageren met zuurstof. Als wijn met zuurstof reageert dan zorgt de oxidatie voor allerlei scheikundige processen. Kort door de bocht, je maakt de wijn versnelt ouder.

decanteerkaraf

Als een wijn jong is, of te jong is, heeft de wijn baat bij beluchting (of oxidatie). De zuurstof inwerking geeft de wijn andere geuren. Het opent de geurenspiegel en de wijn heeft meer verschillende geuren.

Zeker als de wijn een schroefdop heeft is oxidatie vaak iets positief. Het bottelen van schroefdop wijnen is een reductief proces (zonder zuurstof). Vaak wordt er ook iets van koolzuurgas ingespoten in de wijn. Het uitschenken in een karaf haalt de prikkel eruit en de zuurstofinwerking zorgt voor oxidatie.

 

Het beluchten van wijn heeft pas zin als je wijnen drinkt boven een bepaald bedrag. Zeg vanaf zo’n € 7,50 per fles. Je kan er immers niet uithalen wat er niet in zit en goedkope, met “plofdruiven” gemaakte, wijnen hebben nu eenmaal minder geuren en complexiteit.

 

Esthetisch en belevingstechnisch kan je de dagelijkse supermarkt plonk natuurlijk goed “pimpen” door hem in een karaf te schenken. Zeker als je weet dat je toch niet aan de wijn gaat ruiken en wijn alleen gebruikt als middel om te ontspannen en gezellig te kletsen over alles behalve de wijn. Beleving vergroten kan ook een doel zijn. Bij een dineravond moet je jezelf de vraag stellen: Zijn mijn gasten, mensen die Wow!! roepen als er een karaf op tafel komt of Wow! roepen als ze bewust aan de wijn ruiken? Of beide?

 

Een scheidingskaraf

depot karafDeze karaf gebruik je als je een oude rode wijn of port hebt die veel depot of droesem bevat. Op het moment dat je een oude wijn gaat drinken moet je de fles al minimaal 48 uur rechtop zetten zodat het droesem naar de bodem zakt. Het droesem is simpel gezegd de deeltjes die niet gefilterd zijn of samengeklonterde rode kleurstof uit de wijn. Daarom wordt een oude wijn ook lichter en bruiner als hij ouder wordt. Een scheidingskaraf heeft ook vaak geen brede bodem maar is smal maar je kan natuurlijk wel een beluchtingskaraf gebruiken. Het geld wat je bespaart met het kopen van een tweede karaf kan je direct aan een bewaarwijn uitgeven. Of je moet hem cadeau krijgen natuurlijk.

 decanteren bij kaarslicht

Als je het echt helemaal volgens de regels wilt inschenken gebruik je een kaarsje. Je opent de fles en schenkt de wijn voorzichtig in de karaf en kijkt door het glas van de fles naar het kaarsje. Je kan nu goed zien wanneer het droesem komt en je stopt op tijd met schenken. Dit soort handelingen maken bij het kerstdiner altijd goede sier en komt zelfs de grootste wijnonnozel kundig over.

 

Hoe maak ik een karaf schoon?

Allereerst moet je niet denken dat het een esthetisch ding is dat mooi moet zijn. Het is een gebruiksvoorwerp en die worden vies. Punt! Je kan ze het beste, na gebruik, met water schoonspoelen. Daarna laat je de karaf uitlekken. Daar zijn speciale spullen voor te koop bij de wijnspeciaalzaak of kookwinkel maar je kan de karaf ook op de achterkant van de bezemsteel zetten om uit te lekken. Het geld dat je bespaart kan je weer aan bewaarwijn uitgeven. Of je hebt weer een cadeau te vragen.

 

Een karaf kan je ook schoonmaken door hem te vullen met water en er een kunstgebitreiniger in te doen en te laten inweken. Eventueel zijn er bij speciaalzaken specifieke dingen te koop zoals kleine metalen balletjes. Deze slinger je rond in de karaf en deze schuren het glas schoon.

 

Maar naar verloop van gebruik van de karaf moet je hem gewoon weggooien. Ze worden nu eenmaal vies met gebruikssporen. Zo heb je in ieder geval weer iets te vragen voor je verjaardag, kerst of sinterklaas.

 

Praktische tips

Wat je in de karaf schenkt kan je niet in de karaf bewaren. Je moet het op drinken. Maar je hoeft natuurlijk niet de hele inhoud van de fles in de karaf te doen. Je kan een wijn per glas decanteren. Zeker als je witte wijn decanteert en je niet wilt dat de wijn te snel opwarmt. De fles kan weer terug in de koelkast en witte wijn verbetert in de karaf onder inwerking van zuurstof en temperatuur.

 

Een heel oude of te oude wijn giet je overigens nooit in een karaf. Dan gaat de oxidatie te snel en “sterft” de wijn in de karaf.